TTS 3号 (技能実習3号): Điều kiện lên giai đoạn 3, ưu đãi và nghiệp đoàn ưu lương

Theo quy định OTIT (cơ quan giám sát TTS Nhật Bản), TTS lên 3go (năm 4-5) BẮT BUỘC được về nước ít nhất 1 THÁNG (30 ngày), không phải 15 ngày.

Nếu công ty cứ khăng khăng chỉ cho 15 ngày:

1. **Yêu cầu tài liệu chính thức:** Đưa ra tài liệu OTIT (https://www.otit.go.jp/files/user/190906-6.pdf) cho công ty hoặc nghiệp đoàn (kumiai) xem. Đây là văn bản quy định chính thức.
2. **Liên hệ nghiệp đoàn:** Yêu cầu kumiai can thiệp, vì họ có trách nhiệm bảo vệ quyền của TTS theo luật.
3. **Liên hệ OTIT trực tiếp nếu cần:** Nếu công ty vẫn từ chối, em có thể liên hệ với OTIT để báo cáo vi phạm.

Chuyên gia khuyến cáo: Đừng chịu thua với 15 ngày — đó không phải là quy định của luật. Hãy chuẩn bị tài liệu và thảo luận rõ ràng với công ty.

KHÔNG đúng. Bắt buộc phải thi năm 3 (技能実習3号) nếu em đang ở TTS năm 2 và chưa qua được giai đoạn 3. Ngoài ra, nếu muốn chuyển tokutei trái ngành thì PHẢI thi specialty (senmonkyu / 専門級) — không có trường hợp nào được miễn thi specialty cả. Công ty có thể không muốn em thi vì sợ em sẽ chuyển việc, nhưng đó là quyền của em. Em có thể báo cáo lên nghiệp đoàn nếu công ty cản trở. Cứ thi năm 3 cho chắc ạ.

Không mất phí. Lên 3go (3年目から) không phải trả tiền gì thêm. Nếu nghiệp đoàn bắt em đóng 2000 USD, đó là hành vi bất hợp pháp — em hãy báo OTIT (Cơ quan Quản lý Tư vấn Kỹ năng Nước ngoài) ngay. Em có thể nạp tiền cho nghiệp đoàn nhưng nhất định phải lấy hóa đơn hoặc biên lai thu tiền, sau đó báo OTIT với bằng chứng này — cơ quan sẽ buộc họ hoàn tiền và có thể bồi thường thêm.

Tùy thuộc vào visa của em:

**Nếu em lên tiếp TTS (3go = TTS năm 4-5):** Công ty BẮT BUỘC phải cho em về nước ít nhất 1 tháng, và công ty phải trả vé máy bay. Đây là yêu cầu bắt buộc theo quy định cho TTS.

**Nếu em lên tokutei:** Công ty không bắt buộc phải cho về, vé máy bay em tự trả. Tuy nhiên, nếu em đổi sang công ty khác (job change), thì có thể thương lượng với công ty mới về việc cho phép về quê trong thời gian xin đổi visa.

Nhân viên hỗ trợ di dân khuyến cáo: TTS lên tokutei thì không còn chịu sự quản lý của nghiệp đoàn, tự do hơn về việc có về hay không. Nhưng nếu em định lên 3go (TTS năm 4-5) thì công ty phải cho về và trả vé.

Chuyển lên tokutei thì không cần về nước nhé. Em ở lại làm bình thường, visa tokutei sẽ được gia hạn tại Nhật luôn.

Khác với 3go (kỹ năng đặc định loại khác cũ) bắt buộc về 1 tháng, tokutei thì không bắt buộc về. Em cứ tiếp tục làm việc tại công ty, khi muốn về Việt Nam chơi thì xin phép nghỉ phép trước 3-5 tháng để công ty sắp xếp nhé — xin càng sớm thì càng có lợi cho em.

Lưu ý: Một số trường hợp visa bị chậm xử lý khoảng 10 ngày nên không đi làm được trong thời gian chờ — nếu muốn tránh điều này thì lên kế hoạch trước.

Phải về nước 1 tháng đó là quy định. Tuy nhiên, để lên tokutei gino 1, bạn phải hết 2 năm làm 3go rồi mới có thể nộp đơn. Bạn vừa hết 3 năm và lên lần 3 nên chưa đủ điều kiện chuyển tokutei ngay bây giờ. Ngay cả nếu công ty muốn, quy trình chuyển tokutei rất phức tạp — cần chứng chỉ tkt gino 1 (技能検定) và tiếng Nhật N4, công ty phải làm hồ sơ, cơ quan chính phủ phải phê duyệt. Việc này rất khó khăn. Bạn cố gắng hoàn thành lần 3 đi, và nếu muốn chuyển tokutei sau đó thì mới nói chuyện. Mặc dù quy định bắt buộc về nước 1 tháng, nhưng nếu 'chưa có việc' gì (công việc ở nước ngoài chẳng hạn) thì có thể xin dự phòng hay trì hoãn — nhưng chính phủ Nhật Bản không có thời gian đâu (có nghĩa là không chấp nhận lý do không về).

Không thể quay lại dạng TTS nếu đã hết thời hạn 1 năm mà không thi đỗ. Có 3 cách:

1. **Lên Tokutei 3 năm (nhanh nhất)**: Nếu đã thi đỗ 3kyu (kỳ thi năm thứ 3 của TTS, phần lý thuyết), bạn có thể quay lại theo dạng Tokutei 3 được thêm 2 năm. Nói với công ty cũ là "3号の実習生として会社で働きたいです" (muốn làm việc dạng 3gou).
2. **Thi lại qua du học**: Về nước học cao đẳng/đại học, sau đó qua lại Nhật dạng kỹ sư.
3. **Lên Tokutei (long term)**: Thi Tokutei mà không cần bằng cấp nếu công ty sẵn sàng bảo lãnh. Thi xong có kết quả luôn, không phải chờ.

Cách 1 là nhanh nhất vì không cần quay về nước. Cách 3 (visa vô thời hạn nếu lên 3gou) tiết kiệm thời gian và tiền bạc hơn xin vĩnh trú.