Công ty phá sản, nợ lương: Chế độ nhà nước trả thay 80% (未払賃金立替払制度), điều kiện và thủ tục

Khi công ty phá sản, chính phủ Nhật có chương trình hỗ trợ trả thay 80% tiền lương mà công ty đang nợ em. Tên tiếng Nhật là 未払賃金の立替払制度.

Em làm theo các bước sau:

1. Đến Sở Lao động (労働局) gần nhà, mang theo giấy tờ chứng minh công ty còn nợ lương
2. Có thể liên hệ Hello Work — họ cũng có hỗ trợ tiếng Việt
3. Tham khảo tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Việt tại: https://www.johas.go.jp/Portals/0/data0/kinrou/mibarai/vietnamese_2021.3.pdf

Về mức 80%: hiện chưa rõ là tính trước hay sau thuế — nên hỏi trực tiếp tại Sở Lao động để biết chính xác.

Lưu ý: nếu công ty trả lương tay và không tham gia bảo hiểm thất nghiệp thì quy trình có thể khác — vẫn cứ đến Sở Lao động trình bày đầy đủ tình huống nhé.

Đòi được nhé! Có 2 cách làm song song:

**Cách 1 — Chế độ trả thay lương (未払賃金立替払制度):** Khi công ty phá sản, em có thể xin nhà nước trả thay phần lương chưa nhận. Tối đa 80% số lương chưa trả (có giới hạn trần theo tuổi). Liên hệ Sở giám sát lao động (労働基準監督署) gần nhất để nộp đơn. Thông tin chi tiết tại: https://www.johas.go.jp/

**Cách 2 — Nộp đơn yêu cầu điều tra:** Lên Sở giám sát lao động yêu cầu điều tra trực tiếp về lương chưa trả. Hai cách này có thể làm cùng lúc.

Ngoài ra, nếu bị mất việc do công ty phá sản thì được hưởng **bảo hiểm thất nghiệp ngay** mà không cần chờ thời gian "cách ly" như khi tự nghỉ việc — liên hệ Hello Work để làm thủ tục.

Em nhờ Sở giám sát lao động (労働基準監督署) áp dụng Chế độ hỗ trợ từ Chính phủ — Chính phủ sẽ chi trả 80% tiền lương mà công ty đang nợ em. Đây là chế độ bảo vệ nhân viên khi công ty bị phá sản hoặc không có khả năng trả lương.

Công ty bạn nên thực hiện thủ tục yêu cầu chế độ hỗ trợ lương cơ bản cho người lao động. Khi công ty/Nghiệp đoàn làm thủ tục này, chính phủ sẽ bù 80% tiền lương mà công ty đang nợ bạn.

Các bước cụ thể:

1. Nói rõ với Cục Kashiwa rằng công ty đã tuyên bố phá sản và chưa được trả lương
2. Cục sẽ hỗ trợ thủ tục đăng ký chế độ hỗ trợ
3. Khoản tiền góp du lịch thì khó có thể nhận lại theo luật pháp

Về chuyển công ty:

• Hợp tác với Nghiệp đoàn để hỗ trợ thủ tục chuyển công ty cho hết 3 năm TTS
• Nếu Nghiệp đoàn không hỗ trợ, lên OTIT ngay
• Tư vấn viên tiếng Việt bên Cục Kashiwa làm việc thứ 4 của tuần thứ 2 và tuần thứ 4 mỗi tháng
• Hợp tác với cả 2 đơn vị (Cục + Nghiệp đoàn) để giấy tờ được thuận lợi

Thông tin Cục Kashiwa:

〒277-0021 柏市中央町3-2 柏トーセイビル3階

Chính phủ hỗ trợ 80% lương chưa được trả dựa trên: https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/koyou_roudou/roudoukijun/shinsai_rousaihoshouseido/tatekae/index.html

Em được quyền nhận hai khoản:

1. **Tiền lương còn nợ**: Nếu công ty phá sản không có tiền trả, chính phủ Nhật sẽ hỗ trợ 80% số lương mà công ty đang nợ em nhé. Em hỏi nghiệp đoàn về khoản này, hoặc gọi cho Cục lao động (sở giám sát lao động) để được hướng dẫn cụ thể.
2. **Tiền bồi thường do không báo trước**: Nếu công ty cho em nghỉ mà không thông báo trước theo luật, họ phải bồi thường 1 tháng lương (解雇予告手当).

Em liên hệ ngay:

• Nghiệp đoàn đang quản lý em — hỏi về chế độ hỗ trợ lương của chính phủ
• OTIT — nhờ tìm công ty tiếp nhận mới nếu nghiệp đoàn chưa tìm được
• Cục lao động địa phương — về lương chưa trả

Em báo cho Sở Giám Sát Tiêu Chuẩn Lao Động (Roudoukyoku) với hồ sơ chứng minh bị nợ lương. Chính phủ Nhật Bản có chế độ hỗ trợ 80% số tiền lương mà công ty phá sản đang nợ. Sở sẽ hướng dẫn em cụ thể cách làm hồ sơ và các giấy tờ cần chuẩn bị. Em cũng có thể báo OTIT để họ hỗ trợ theo dõi vụ việc.

Bạn cần làm mấy việc này ngay nhé:

1. Lưu lại tất cả bằng chứng lương chưa được trả: phiếu lương, tin nhắn, email — càng nhiều càng tốt.
2. Nộp đơn khiếu nại lên Sở giám sát lao động (労働基準監督署) gần nhất. Họ sẽ điều tra và buộc công ty trả lương.
3. Nếu công ty thực sự phá sản, có chế độ 「未払賃金立替払制度」— nhà nước sẽ trả thay tối đa 80% lương chưa được trả (giới hạn tùy theo tuổi). Để được hưởng chế độ này, cần có xác nhận phá sản từ tòa án hoặc xác nhận từ Sở giám sát lao động rằng công ty mất khả năng thanh toán. Nộp hồ sơ tại Tổ chức hỗ trợ lao động (労働者健康安全機構/JOHAS): https://www.johas.go.jp