Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Lấy nenkin (脱退一時金) lần 2 sau khi quay lại Nhật: Điều kiện, thời điểm nộp và giới hạn 60 tháng
Câu hỏi thường gặp
Em định quay lại Nhật để xin lên tokutei ginou sau 3 năm về Việt Nam — nên lấy nenkin ngay bây giờ hay giữ lại để tiếp tục đóng khi quay lại?
Nếu em xác định sẽ ở Nhật tới 60 tuổi thì tiếp tục đóng nenkin là tốt nhất. Nhưng nếu chỉ dự định ở thêm khoảng 3-5 năm nữa rồi về thì nên lấy nenkin ngay. Tuy nhiên, nếu em quyết định không lấy ngay, khi quay lại Nhật để làm tokutei, em hoàn toàn có thể tiếp tục đóng nenkin bình thường. Cái nào có lợi hơn thì tùy vào kế hoạch dài hạn của em — nếu dự định chuẩn bị về sớm thì lấy, nếu còn ở lâu thì cứ đóng tiếp nhé.
Các bước cần làm:
- Xác định kế hoạch dài hạn: có dự định ở Nhật tới 60 tuổi không, hay chỉ 3-5 năm?
- Nếu quay lại sớm (3-5 năm): lấy nenkin ngay bây giờ
- Nếu ở lâu (tới 60 tuổi): không lấy, tiếp tục đóng nenkin khi quay lại làm tokutei
TTS 5 năm sắp kết thúc (tháng 5 chuyển tokutei gino, tháng 7 về Việt Nam) — có lấy nenkin rồi quay lại làm tokutei gino bị phạm pháp không ạ?
Hoàn toàn không phạm pháp. Cả người nước ngoài thường trú (nyukan) cũng được lấy nenkin theo quy tắc này. Bạn có thể bình thường lấy nenkin khi về Việt Nam, không có vấn đề gì. Khi quay lại Nhật làm tokutei gino, bạn chỉ cần tìm công ty/nđoàn mới để xin lên tokutei. Khi quay lại, bạn có thể liên hệ lại với tổ chức hỗ trợ nếu cần hỗ trợ thủ tục nenkin ạ.
Các bước cần làm:
- Trước khi về Việt Nam, liên hệ cơ quan nhân viên hưởng bảo hiểm xã hội (年金事務所) để xin lấy nenkin
- Chuẩn bị: thẻ ngoại kiều (在留カード), hộ chiếu, giấy hủy hộ khẩu tại Nhật
- Về Việt Nam trong tháng 7 như kế hoạch
- Khi muốn quay lại, tìm công ty hoặc nđoàn nhận tokutei, xin lên visa tokutei bình thường
- Nếu cần tư vấn về nenkin, liên hệ lại tổ chức hỗ trợ
Tokutei xây dựng 5 năm, lợi ích của việc hoàn nenkin và tại sao nó là quyền lợi của người nước ngoài mặc dù có vẻ như 'lừa đảo' chế độ?
Mục đích của chế độ bảo hiểm nenkin là để đảm bảo cuộc sống sau khi về hưu. Tuy nhiên, để hưởng nenkin ở Nhật Bản, bạn phải sống ở Nhật Bản cho đến tuổi nhận nenkin (khoảng 65 tuổi). Đối với TTS/tokutei, hầu hết không thể sống ở Nhật Bản lâu như vậy — visa của bạn có giới hạn thời gian. Chính vì lý do này, người nước ngoài được phép hoàn nenkin khi cắt địa chỉ cư trú và rời Nhật Bản vĩnh viễn. Hành động hoàn nenkin không phải là 'lừa đảo' — đó là vấn đề 'chính sách lao động nước ngoài' của Nhật Bản. Tuy nhiên, nếu bạn định quay lại Nhật (ví dụ, chuyển sang visa tokutei 2 kỳ, hay visa khác), hoàn nenkin là một quyết định không thể đảo ngược — bạn sẽ mất những năm đã đóng. Một số người mong muốn sửa đổi chính sách sao cho: nếu đóng từ 61 tháng trở lên, bạn có thể nhận nenkin mà không cần rời Nhật, hoặc hoàn lại tiền một phần. Hiện tại chính sách chưa thay đổi, nên nếu muốn hoàn nenkin, bạn phải cắt địa chỉ và rời Nhật.
Các bước cần làm:
- Hiểu rõ rằng hoàn nenkin là quyền lợi pháp lý, không phải 'lừa đảo'
- Nếu muốn hoàn, cắt địa chỉ cư trú và rời Nhật Bản
- Để ý rằng hoàn nenkin không thể đảo ngược — nếu muốn quay lại Nhật sau này, bạn sẽ không được công nhân lại những năm đã hoàn
TTS đã về nước 1 tháng rồi quay lại Nhật, xin lại tiền nenkin bị trưng thu thuế lần 2 — có cần phải đợi đến tháng 2 năm sau hay có thể xin luôn?
Tùy từng shi (tỉnh). Một số shi chấp nhận cho xin luôn, một số shi bắt làm chung với thu nhập của năm nay nên phải đợi sang năm sau mới được. Từ tháng 1/2025 là bắt đầu làm lại được rồi. Vấn đề là nenkin lần 2 cần có tờ gensen, vì thuế thị dân và nenkin lần 2 sẽ do Shi cân đối lại — nếu em đóng thiếu thuế thì sẽ bị truy thu vào tiền nenkin lần 2. Bây giờ cứ chờ đến cuối năm nay, đầu năm sau, khi nào có gensen thì làm hồ sơ lấy nenkin lần 2 luôn. Ngoài ra, nếu shi quy định phải làm kakuteishinkoku, em có thể nhờ tổ chức hỗ trợ làm với phí trọn gói (chỉ lấy phí khi em lấy xong tiền).
Các bước cần làm:
- Liên hệ shi của mình để hỏi chính sách của shi về nenkin lần 2 (một số shi cho xin luôn, một số phải đợi gensen)
- Nếu shi bắt làm kakuteishinkoku, liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân để hỗ trợ (phí trọn gói)
- Nếu được xin luôn, chuẩn bị gensen từ công ty cũ để làm hồ sơ
Lấy nenkin rồi quay lại Nhật làm việc — thâm niên và chế độ phúc lợi (ngày nghỉ có lương, thưởng) sẽ thế nào?
Khi quay lại công ty, cách tính chế độ phúc lợi tùy từng công ty:
**Thường lệ:** Hầu hết các công ty sẽ tính lại từ đầu như một nhân viên mới vào. Bạn sẽ mất thâm niên trước đó.
**Tuy nhiên:** Có một số công ty/shien hỗ trợ bạn được giữ nguyên thâm niên khi quay lại, đặc biệt nếu bạn ra về vì lấy nenkin.
**Quan trọng:** Điều này phải được xác nhận rõ ràng với công ty TRƯỚC khi bạn về. Nếu công ty và nghiệp đoàn đã đồng ý hỗ trợ bạn lấy nenkin, hãy hỏi trước xem chế độ phúc lợi sẽ như thế nào khi quay lại.
Nếu công ty không biết hoặc chưa có kinh nghiệm, hãy trao đổi trực tiếp với nghiệp đoàn để chắc chắn rằng có thỏa thuận rõ ràng trên giấy tờ.
Các bước cần làm:
- Trước khi về, hỏi rõ công ty về cách tính chế độ phúc lợi khi quay lại
- Xác nhận xem thâm niên sẽ được giữ hay tính lại từ đầu
- Nếu có thỏa thuận, yêu cầu công ty/nghiệp đoàn ghi rõ trên giấy tờ
- Giữ lại bản sao của thỏa thuận này khi quay lại công ty
Tokutei người lao động đã rút nenkin (pension), nếu không quay lại Nhật thì có ảnh hưởng pháp lý gì không?
Không có ảnh hưởng pháp lý gì. Khi bạn xin nghỉ việc, hoàn tất thanh toán mọi thứ (kể cả nenkin) rồi về nước, thì không có vấn đề gì xảy ra từ phía pháp luật.
Các bước cần làm:
- Xin nghỉ việc từ công ty
- Hoàn tất thanh toán nenkin
- Rút nenkin
- Về nước mà không có ảnh hưởng pháp lý
Về lấy nenkin 5 năm rồi quay lại công ty cũ, thủ tục nộp hồ sơ ở Việt Nam như nào ạ? Có cần cắt visa hay xin lại visa từ đầu không?
Không cần cắt visa cũng không cần xin lại visa từ đầu đâu em. Nếu còn visa và còn muốn ở lại công ty cũ thì cứ quay lại làm bình thường. Hồ sơ bên Việt Nam không gửi Đại sứ quán mà gửi thẳng lên cục nenkin (nenkinkiko). Nếu hồ sơ đủ cả rồi thì có thể gửi chuyển phát trực tiếp sang bên nenkinkiko, không cần nhờ bên dịch vụ thứ 3 làm gì đâu vì sẽ mất tiền.
Các bước cần làm:
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nenkin theo hướng dẫn của cục nenkin
- Gửi chuyển phát trực tiếp sang nenkinkiko thay vì qua dịch vụ thứ 3
- Quay lại Nhật và tiếp tục làm ở công ty cũ bình thường với visa hiện tại
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK