Công ty giữ hộ chiếu: Hoàn toàn bất hợp pháp, cách lấy lại và nơi tố cáo

Tuyệt đối không nên đưa hộ chiếu gốc cho công ty. Đây là việc làm sai quy định pháp luật. Hộ chiếu là giấy tờ cá nhân của em, chỉ được xem nhưng không được giữ.

Nếu công ty đòi, em có thể:

1. Nói rõ rằng "Em có nhu cầu tự gia hạn visa nên em không đưa" — đây là lý do chính đáng
2. Nếu công ty cố chấp bắt phải đưa, em có thể yêu cầu công ty cấp một giấy xác nhận bằng chữ ký rằng công ty đã giữ hộ chiếu của em. Nếu có vấn đề, em có thể sử dụng giấy này để khiếu nại
3. Nếu công ty tiếp tục làm khó, cân nhắc việc tìm kiếm công ty mới sau khi gia hạn visa xong

Công ty không có quyền giữ hộ chiếu gốc của nhân viên — điều này là vi phạm pháp luật lao động Nhật Bản.

Không mất phí. Lên 3go (3年目から) không phải trả tiền gì thêm. Nếu nghiệp đoàn bắt em đóng 2000 USD, đó là hành vi bất hợp pháp — em hãy báo OTIT (Cơ quan Quản lý Tư vấn Kỹ năng Nước ngoài) ngay. Em có thể nạp tiền cho nghiệp đoàn nhưng nhất định phải lấy hóa đơn hoặc biên lai thu tiền, sau đó báo OTIT với bằng chứng này — cơ quan sẽ buộc họ hoàn tiền và có thể bồi thường thêm.

Có được. Bạn mang giấy chứng minh mình đang xin gia hạn visa (do Nyukan cấp) để xuất cảnh. Khi đã hết hạn visa nhưng vẫn trong thời gian chờ xử lý (2 tháng đặc biệt), bạn có thể xuất cảnh bằng re-entry permit (or みなし再入国許可). Điều quan trọng: Bạn phải quay lại Nhật trong vòng 2 tháng kể từ khi visa hết hạn, và khi về Nhật, phải đi vào cục xuất nhập cảnh ngay để nhận kết quả xin gia hạn. Nếu quá 2 tháng mà chưa vào cục nhận kết quả, bạn sẽ bị coi là lưu trú bất hợp pháp.

Theo quy định OTIT (cơ quan giám sát TTS Nhật Bản), TTS lên 3go (năm 4-5) BẮT BUỘC được về nước ít nhất 1 THÁNG (30 ngày), không phải 15 ngày.

Nếu công ty cứ khăng khăng chỉ cho 15 ngày:

1. **Yêu cầu tài liệu chính thức:** Đưa ra tài liệu OTIT (https://www.otit.go.jp/files/user/190906-6.pdf) cho công ty hoặc nghiệp đoàn (kumiai) xem. Đây là văn bản quy định chính thức.
2. **Liên hệ nghiệp đoàn:** Yêu cầu kumiai can thiệp, vì họ có trách nhiệm bảo vệ quyền của TTS theo luật.
3. **Liên hệ OTIT trực tiếp nếu cần:** Nếu công ty vẫn từ chối, em có thể liên hệ với OTIT để báo cáo vi phạm.

Chuyên gia khuyến cáo: Đừng chịu thua với 15 ngày — đó không phải là quy định của luật. Hãy chuẩn bị tài liệu và thảo luận rõ ràng với công ty.

TTS không thể chuyển công ty được. Bạn đã ký hợp đồng 3 năm với công ty nên bị ràng buộc, trừ khi có sự cố lớn (chẳng hạn bị công ty đối xử tệ, không trả lương đầy đủ...). Nếu muốn rời khỏi công ty hiện tại, bạn cần báo trước 30 ngày và phải đợi hết 3 năm hợp đồng. Lúc đó bạn mới tự do chuyển đổi công ty. Nếu muốn chuyển đổi sớm hơn, bạn cần được công ty đồng ý.

Không cần hộ chiếu đâu bạn. Để cấp lại thẻ ngoại kiều mới, bạn chỉ cần mang thẻ ngoại kiều cũ lên cơ quan nhập cảnh. Họ sẽ bấm lỗ thẻ cũ và cấp thẻ mới cho bạn. Công ty hoặc nghiệp đoàn không nhất thiết phải thu hộ chiếu của bạn để thực hiện thủ tục này. Nếu công ty cũng không thu hộ chiếu, bạn vẫn có thể chụp ảnh hộ chiếu hoặc chỉ cần thẻ cũ là đủ để xin cấp lại thẻ mới.

Rất nguy hiểm — đừng làm như vậy. Nếu em cắt địa chỉ và ở lại quá 14 ngày mà không nhập địa chỉ mới, hoặc nếu em không về theo lịch sắp xếp của nghiệp đoàn, nghiệp đoàn có thể báo cảnh sát rằng em đã bỏ trốn (trở thành bất hợp pháp). Khi đó, khi em tự về em sẽ phải "đầu thú" — quá trình này rất rắc rối và làm hồ sơ nhập cảnh phức tạp. Tương lai nếu muốn quay lại Nhật sẽ khó khăn hơn nhiều. Nghiệp đoàn có trách nhiệm mua vé máy bay cho em — em không cần tự mua. Nếu muốn ở lại lâu hơn, em cần xin phép nghiệp đoàn và có địa chỉ hợp pháp nhập vào hệ thống.