Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Bảo hiểm y tế (健康保険) tại Nhật: Cách sử dụng, quyền lợi và khi nào áp dụng
Câu hỏi thường gặp
Vừa đổi công ty và đang chờ tìm công ty mới thì nhận được giấy thuế, không biết là giấy gì và cách xử lý như thế nào?
Đó là giấy Kokumin Kenkoku Hoken Ryou (bảo hiểm y tế quốc gia). Đây là bảo hiểm y tế cho bạn, có thể đi khám bệnh viện với giá rẻ.
Các bước cần làm:
- Giữ giấy Kokumin Kenkoku Hoken Ryou để sử dụng khi cần khám bệnh
- Thanh toán hóa đơn bảo hiểm (nếu còn nợ) tại cửa hàng tiện lợi hoặc cơ quan
Rời bộ đội (nghỉ việc), thẻ ngoại kiều còn hạn đến tháng 9, thẻ bảo hiểm của công ty còn hiệu lực không? Đang bị tai nạn cần chụp phim X-quang, có thể dùng thẻ bảo hiểm không?
Nếu em đã rời bộ đội (không đóng bảo hiểm nữa), thẻ bảo hiểm của em sẽ không còn hiệu lực. Công ty sẽ cắt thẻ bảo hiểm ngay khi em rời việc hoặc không đóng bảo hiểm nữa. Trong trường hợp này, em không thể dùng thẻ bảo hiểm của công ty để khám bệnh hoặc chụp phim. Thẻ ngoại kiều (在留カード) còn hạn không liên quan đến thẻ bảo hiểm — thẻ bảo hiểm là riêng biệt.
Tuy nhiên, nếu em vẫn trong thời gian thông báo hoặc công ty chưa chính thức cắt bảo hiểm, em vẫn có thể dùng. Nhưng nếu đã rời bộ đội chính thức, bạn cần: (1) Liên hệ công an hoặc tổ chức hỗ trợ di dân để được hỗ trợ khám bệnh cấp cứu; (2) Xin Kokumin Kenko Hoken (bảo hiểm y tế quốc dân 国民健康保険) nếu còn ở lại Nhật; (3) Nếu không có tiền, một số bệnh viện công có chính sách miễn phí cho trường hợp cấp cứu.
Các bước cần làm:
- Kiểm tra xem công ty đã chính thức cắt bảo hiểm chưa bằng cách liên hệ công ty hoặc phòng nhân sự
- Nếu thẻ còn hiệu lực (công ty chưa cắt), sử dụng ngay để khám bệnh/chụp phim
- Nếu thẻ đã cắt, liên hệ công an hoặc tổ chức hỗ trợ di dân để được hỗ trợ cấp cứu
- Nếu tiếp tục ở lại Nhật, xin Kokumin Kenko Hoken tại Shiyakusho
Thay đổi công ty, bảo hiểm hết hạn giữa chừng — em có bắt buộc đóng bảo hiểm quốc dân và liệu có ảnh hưởng tới gia hạn visa không?
Em nên liên hệ công ty cũ để xin tiếp tục tham gia bảo hiểm của công ty cho đến khi vào công ty mới. Nếu không được, em phải ra Sở Quản lý dân cư (市役所) để đăng ký Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険) cho khoảng thời gian bị thiếu đó — dù chỉ một tuần cũng phải đóng. Điều này rất quan trọng vì khoảng trống bảo hiểm có thể ảnh hưởng tới gia hạn visa sau này. Theo kinh nghiệm, em đi 市役所 để tư vấn và làm thủ tục trong vòng một tuần là được.
Các bước cần làm:
- Liên hệ công ty cũ để xin tiếp tục tham gia bảo hiểm công ty cho đến ngày vào công ty mới
- Nếu không được, ra 市役所 để đăng ký 国民健康保険 cho khoảng thời gian chuyển đổi công ty
- Hoàn tất thủ tục trong vòng 1 tuần từ ngày hết hợp đồng công ty cũ
Vừa hết hạn TTS, đang chờ visa tokutei, hiện không có bảo hiểm — muốn đi khám bệnh thì được dùng thẻ bảo hiểm y tế không?
Trong khoảng thời gian không phải nhân viên của công ty (hết TTS nhưng chưa có tokutei), bạn phải tham gia Bảo hiểm Xã hội Quốc dân (国民健康保険) để có thẻ bảo hiểm y tế. Bạn không thể dùng thẻ bảo hiểm của công ty cũ vì đã hết hạn. Hãy đi đăng ký Bảo hiểm Xã hội Quốc dân tại khu hành chính địa phương (市役所 hoặc 区役所). Nếu bạn đi khám bệnh trước khi có thẻ mới, bạn vẫn có thể nộp đơn xin hoàn tiền sau — khoảng thời gian chờ hoàn tiền có thể kéo dài vài tháng, vì bạn phải chờ khi nào bảo hiểm chính thức kích hoạt rồi nộp đơn.
Các bước cần làm:
- Liên hệ khu hành chính địa phương (市役所 hoặc 区役所) để đăng ký Bảo hiểm Xã hội Quốc dân
- Chuẩn bị hộ chiếu, Zairyu Card, và thông tin địa chỉ cư trú
- Nộp đơn và nhận thẻ bảo hiểm (thường trong vài ngày)
- Nếu đã khám bệnh trước khi có thẻ, hãy giữ hóa đơn để nộp đơn hoàn tiền khi có bảo hiểm mới
Em chuyển công ty từ TTS lên tokutei, thẻ ngoại kiều và hộ chiếu đang ở với luật sư gia hạn visa, hiện bị nổi mẩn khắp người cần đi khám — không có bảo hiểm y tế và giấy tờ tùy thân thì có đi khám bệnh viện được không?
Em có thể tự đi khám mà không cần bảo hiểm hay giấy tờ gì, bệnh viện vẫn khám được, em chỉ cần tự chi trả tiền phí nhé. Nhưng nếu em muốn có bảo hiểm y tế, em cần tham gia 国民健康保険 (bảo hiểm y tế quốc gia). Em nên đến quân/sở (Shi) địa phương của nơi em đang sống, nói rằng em đã trả lại bảo hiểm từ công ty cũ rồi, họ sẽ hướng dẫn làm thủ tục gia nhập. Nếu em khó di chuyển vì bệnh, em có thể xem xét khám online với bác sĩ — tuy nhiên không phải bệnh nào cũng khám online được (ví dụ thủy đậu khó khám online). Nếu em đang bị bệnh nặng hoặc không thể đi lại, có thể gọi trực tiếp đến bệnh viện để hỏi về các lựa chọn khám phù hợp.
Các bước cần làm:
- Đi khám bệnh viện ngay, tự chi trả tiền khám — không cần chờ bảo hiểm
- Nếu muốn có bảo hiểm y tế: đến quân/sở địa phương nơi em đang sống, nói là đã trả lại bảo hiểm từ công ty cũ, làm thủ tục tham gia 国民健康保険
- Nếu khó di chuyển vì bệnh: gọi bệnh viện để tìm hiểu về khám online hoặc dịch vụ khám tại nhà
Làm haken, bị bệnh tiêu hoá phải nghỉ nhiều, công ty muốn kết thúc hợp đồng sớm — em phải làm gì để không mất bảo hiểm y tế khi thôi việc?
Sau khi nghỉ việc, em phải lên Sở (Shi/市) để đăng ký vào Bảo hiểm Quốc dân (国民健康保険) ngay nhé. Lúc đó em sẽ có bảo hiểm mới để tiếp tục thăm khám bệnh.
Các bước cần làm:
- Xác nhận ngày kết thúc hợp đồng với công ty
- Chuẩn bị giấy tờ cần thiết (thẻ ngoại kiều, hộ chiếu, giấy thôi việc từ công ty)
- Lên Sở (Shi/市) nơi đang ở cư trú để đăng ký Bảo hiểm Quốc dân
- Nhận thẻ bảo hiểm mới và tiếp tục thăm khám
Người lao động tại Nhật muốn mổ bọng mắt theo nhu cầu thẩm mỹ (không phải bệnh, bác sĩ không khuyến khích) — có dùng được bảo hiểm y tế không?
Không dùng được bảo hiểm y tế nhé. Mổ bọng mắt theo nhu cầu thẩm mỹ (không phải do bệnh, bác sĩ không yêu cầu) thì được xem là phẫu thuật thẩm mỹ — bảo hiểm y tế Nhật không chi trả loại này đâu ạ. Chỉ khi nào bác sĩ khuyến khích mổ vì lý do y tế thì mới có thể dùng bảo hiểm được.
Các bước cần làm:
- Nếu mổ vì nhu cầu thẩm mỹ thuần túy — chuẩn bị trả toàn bộ chi phí tự túc, không dùng được bảo hiểm.
- Nếu có triệu chứng ảnh hưởng thị lực hoặc sức khỏe, hỏi bác sĩ xem có thể được chỉ định y tế không — lúc đó mới có khả năng dùng bảo hiểm.
- Nếu muốn tiết kiệm chi phí, cân nhắc về Việt Nam mổ vì rẻ hơn nhiều.
Căn cứ pháp lý
- 健康保険法 — Luật Bảo hiểm Y tế
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK