Bảo hiểm xã hội tại Nhật tổng quan: 5 loại bảo hiểm bắt buộc và cách đọc bảng lương

Nếu giai đoạn 25/4-10/7/2023 công ty chỉ nộp 国民年金 mà không vào shakai hoken, thì đó là vấn đề. Nhưng nếu từ sau 10/7/2023 công ty đã vào shakai hoken rồi thì lần gia hạn visa lần này không sao đâu. Tuy nhiên, nếu công ty vẫn tiếp tục chỉ nộp 国民年金 mà không vào shakai hoken, việc đó sẽ gây khó khăn trong lần gia hạn visa tiếp theo vì công ty không tuân thủ quy định về bảo hiểm xã hội cho nhân viên.

Không có ảnh hưởng đâu em. Chế độ thai sản là chế độ lao động, hoàn toàn độc lập với địa chỉ cư trú. Ngay cả khi em không đổi địa chỉ, chế độ thai sản cũng vẫn dùng địa chỉ công ty để xử lý. Nenkin cũng vậy — nó gắn với lịch sử đóng bảo hiểm của em, không phụ thuộc vào cái giấy cư trú. Nên em yên tâm, chỉ cần không đổi địa chỉ để tránh rắc rối paperwork là được.

Trường hợp của bạn vẫn đang là thực tập sinh và chưa nghỉ việc hẳn thì thông thường:

**Nenkin (年金):** Nếu đang tham gia Kosei Nenkin (厚生年金) thông qua công ty, thì phần nenkin do công ty làm thủ tục đóng cùng với bảo hiểm. Cá nhân không thể tự xin miễn giảm được. Chỉ khi nghỉ việc và chuyển sang Kokumin Nenkin (国民年金) thì mới có thể làm thủ tục xin miễn giảm theo thu nhập.

**Bảo hiểm y tế (健康保険):** Nếu vẫn thuộc bảo hiểm xã hội của công ty (社会保険) thì cũng không thể xin miễn giảm riêng được.

Tuy nhiên, nếu nghỉ dài ngày để điều trị bệnh, bạn có thể hỏi công ty về chế độ **傷病手当金 (shobyo teatekin — trợ cấp nghỉ bệnh)** từ bảo hiểm xã hội. Nếu đủ điều kiện thì mỗi ngày có thể nhận khoảng 2/3 tiền lương trong thời gian nghỉ điều trị nhé.

Nên trao đổi thêm với nghiệp đoàn hoặc công ty để được hướng dẫn cụ thể theo tình trạng hợp đồng của mình.

Được hưởng hết ạ. Điều quan trọng là phải có đóng bảo hiểm đầy đủ theo đúng điều kiện nhận, dù ở công ty nào hay bất kỳ loại visa nào cũng được. Ngoài 42 ngày trước sinh và 56 ngày sau sinh thì em còn được hưởng trợ cấp chăm con (ikukyuu) kéo dài tối đa 2 năm. Khi chuyển công ty, miễn là công ty mới tiếp tục đóng bảo hiểm đầy đủ cho em thì vẫn ok nhé.

Việc giấy báo đóng nenkin (年金) vẫn liên tục gửi cho vợ bạn dù đã đăng ký phụ thuộc có thể do một số nguyên nhân:

1. **Công ty khai báo chậm hoặc sai sót**: Nếu công ty khai báo muộn (sau 2 tháng), dữ liệu chưa được cập nhật kịp trong hệ thống Nenkin. Nếu công ty khai báo không đầy đủ hoặc sai thông tin, chính quyền địa phương vẫn xem vợ bạn là đối tượng phải tự đóng Kokumin Nenkin (国民年金).
2. **Hệ thống Nenkin chưa cập nhật**: Ở Nhật, thông tin bảo hiểm xã hội và Nenkin có thể cập nhật chậm vài tháng. Dù công ty đã khai báo, nếu cơ quan bảo hiểm chưa xử lý xong, vợ bạn vẫn bị yêu cầu đóng Nenkin.
3. **Chính quyền địa phương chưa nhận được thông tin**: Khi công ty đăng ký vợ bạn là "người phụ thuộc" (扶養家族), thông tin phải được cập nhật từ Bảo hiểm xã hội (Shakai Hoken) đến Chính quyền địa phương (市役所/区役所). Nếu chưa được truyền đi, chính quyền vẫn tiếp tục gửi giấy báo.

**Cách giải quyết:**

• **Bước 1**: Kiểm tra lại với công ty xem đã thực sự đăng ký vợ bạn là người phụ thuộc chưa, yêu cầu công ty kiểm tra lại với cơ quan bảo hiểm xã hội.
• **Bước 2**: Liên hệ với Văn phòng Nenkin (年金事務所) nơi bạn đang sống. Gọi điện hoặc đến trực tiếp nói chuyện giải thích tình hình, mang theo thẻ bảo hiểm y tế của vợ, giấy tờ chứng minh thu nhập (nếu có), và các giấy báo Nenkin đã nhận được.
• **Bước 3**: Liên hệ với chính quyền địa phương (市役所/区役所) để hỏi xem họ đã nhận được thông tin cập nhật từ Bảo hiểm xã hội chưa. Nếu chưa, cung cấp giấy xác nhận từ công ty để chính quyền cập nhật lại.

Em báo bên Bảo hiểm xã hội đi https://www2.nenkin.go.jp/do/report/

Không bị ảnh hưởng gì cả ạ. Nếu giờ em đang tham gia Shakai Hoken (bảo hiểm xanh dương) và chuyển vào Shakai Hoken của công ty mới thì sẽ ok. Điều quan trọng là bảo hiểm phải liên tục, không bị gián đoạn. Khi chuyển công ty, công ty mới sẽ tiếp tục đóng cho em mà không cần lo lắng về quyền lợi trước đó.