Tổng hợp từ 20,000+ câu hỏi thực tế của cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản
Lạm dụng quyền lực (パワハラ) tại nơi làm việc ở Nhật: 6 loại, luật mới và cách đối phó
Câu hỏi thường gặp
TTS năm thứ 2 ngành may bị mắng quát hàng ngày bởi bạn tổ trưởng và quản lý, thậm chí bị ném hàng vào mặt — đây có phải là bắt nạt/quấy rối không? Và công ty có quyền sa thải em vì lý do này không?
Đó là quấy rối tại nơi làm việc và vi phạm hợp đồng. Em không nên chịu đựng. Cách tốt nhất là báo cho công đoàn (kumiai) trước tiên — họ sẽ hỗ trợ em. Nếu công ty sa thải em vì tình trạng này thì đó là sa thải trái pháp luật. Nếu công ty quả thật sa thải em, em có thể nhờ công đoàn tìm công ty mới hoặc xin Visa Katsudo (特定活動 — visa hoạt động đặc định) để tiếp tục ở lại Nhật. Điều quan trọng là em phải báo cho công đoàn và OTIT (cơ quan kiểm sát) biết về tình hình này nhé.
Các bước cần làm:
- Báo tình hình cho công đoàn (kumiai) sớm nhất
- Nếu công ty sa thải, nhờ công đoàn hỗ trợ tìm công ty mới hoặc xin Visa Katsudo
- Cũng có thể báo OTIT (cơ quan kiểm sát TTS) ngoài công đoàn
TTS năm 2, bị senpai xích mích, chửi mắng, bỏ nhà trọ 2 ngày — quay lại công ty, có thể chuyển việc được không?
Hoàn toàn được. Em hãy liên lạc với Nghiệp đoàn và OTIT báo tình hình bị chửi mắng và sẽ được hỗ trợ chuyển công ty. Tuy nhiên lưu ý là em cần tìm công ty tiếp nhận trước — Nghiệp đoàn và OTIT sẽ giúp em tìm, nhưng quá trình này có thể mất vài tuần.
Các bước cần làm:
- Liên lạc với Nghiệp đoàn báo cáo tình hình bị quấy rối
- Liên lạc với OTIT (如果Nghiệp đoàn chậm phản ứng)
- Ghi chép chi tiết các lần bị chửi mắng, nội dung, nhân chứng
- Chờ Nghiệp đoàn tìm công ty tiếp nhận (có thể mất 2-4 tuần)
- Khi có công ty tiếp nhận, làm thủ tục chuyển công ty
TTS đang làm việc bị bắt nạt nhiều lần, tinh thần suy sụp — em có được bỏ việc/rời khỏi nghiệp đoàn không?
Được bỏ việc nhưng cần quy trình chính thức. Báo Nghiệp đoàn trước, nêu rõ tình trạng bị bắt nạt ảnh hưởng sức khỏe tâm thần. Nếu Nghiệp đoàn không giải quyết hoặc từ chối, thì gọi OTIT để báo cáo. Không được để Nghiệp đoàn đơn phương "sắp xếp" việc mà em không đồng ý — em có quyền yêu cầu giải thích và hỗ trợ tìm công ty mới trong cùng ngành hoặc chuyển sang ngành khác.
Các bước cần làm:
- Ghi chép lại các lần bị bắt nạt (ngày, giờ, ai, như thế nào)
- Báo Nghiệp đoàn bằng email hoặc gặp trực tiếp, nêu rõ ảnh hưởng sức khỏe tâm thần
- Nếu không được giải quyết trong 1-2 tuần, gọi OTIT
- Không ký vào bất cứ hợp đồng chuyển công ty mà em không hiểu
TTS bị ức hiếp, chửi mắng, đe dọa đánh ở công trường — có nên báo cảnh sát hoặc yêu cầu bảo vệ pháp lý?
Đây là hành vi quấy rối (harassment) và lạm dụng — đó là hành vi phạm pháp. Bước đầu em đã báo đúng: liên hệ nghiệp đoàn và giám đốc công ty. Nhưng nếu họ không phản hồi hoặc không bảo vệ em, em có các lựa chọn:
- **Liên hệ OTIT** — Cơ quan Giám sát sẽ can thiệp nếu TTS bị lạm dụng hoặc quấy rối
- **Báo cảnh sát** — Nếu có đe dọa sử dụng bạo lực ("đòi đánh em"), đó là tội hình sự. Em có thể báo cảnh sát địa phương
- **Liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân** — Các tổ chức này có thư pháp lý miễn phí và giúp đàm phán với công ty
- **Ghi chép chi tiết** — Ngày, giờ, người nào nói gì, có nhân chứng không — điều này rất quan trọng nếu đi tới cảnh sát hoặc OTIT
Em không cần chịu đựng điều này. Pháp luật bảo vệ em.
Các bước cần làm:
- Ghi chép chi tiết: ngày, giờ, ai nói gì, có nhân chứng không
- Liên hệ OTIT (đường dây nóng hỗ trợ TTS) để báo cáo lạm dụng
- Nếu có đe dọa bạo lực, báo cảnh sát địa phương (110)
- Liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân để được tư vấn pháp lý miễn phí
- Giữ bằng chứng: tin nhắn, email, video, lời khai nhân chứng
Em là nhân viên chính thức đang thử việc với visa kỹ nông nghiệp, mới qua 3 tuần, bị giám đốc chửi mắng, dọa đuổi về VN, kéo áo em vì làm chậm. Em không có chứng cứ vì khi đó có 2 người. Trong tình huống này, em nên làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Em cần liên hệ ngay với tổ chức hỗ trợ di dân (shien kikan) hoặc Sở giám sát lao động gần nhất. Hành động của giám đốc (chửi mắng, đe dọa, sử dụng bạo lực hành động) là vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi lao động. Em không cần bằng chứng hình ảnh/video — lời khai của em và những nhân chứng khác (bạn Philippine) đủ để tổ chức hỗ trợ can thiệp. Đây là trường hợp lạm dụng quyền lực của người sử dụng lao động (パワーハラスメント), và em có quyền yêu cầu bảo vệ.
Các bước cần làm:
- Gọi hoặc trực tiếp đến văn phòng tổ chức hỗ trợ di dân gần nhất, mô tả chi tiết các lần bị chửi, bị dọa, bị kéo áo
- Xin bạn Philippine (nhân chứng) sẵn sàng xác nhận sự việc nếu được hỏi
- Giữ lại bản sao hợp đồng lao động, bảng lương (nếu có), và bất cứ tin nhắn/email nào từ giám đốc
- Yêu cầu tổ chức hỗ trợ can thiệp — họ sẽ liên hệ công ty thay mặt em
TTS bị chèn ép, chửi mắng tại công ty suốt ngày, stress tới mức cảm thấy như địa ngục — nên làm gì?
Trước hết, bạn hãy đi khám bệnh viện và xin thuốc ngủ nếu bị mất ngủ vì stress. Đó là bước chăm sóc sức khỏe quan trọng. Tiếp theo, hãy trao đổi với tổ chức hỗ trợ (nghiệp đoàn/shien) về tình hình này — họ có thể giúp bạn hiểu rõ hơn hay khắc phục tình huống. Nếu bạn là TTS chưa có thể chuyển công ty thì hãy cố gắng bảo vệ bản thân khỏi những điều không tốt xung quanh. Nếu công ty liên tục vi phạm quyền lợi của bạn (từ chối nghỉ đúng quy định, chèn ép không phải lý do công việc), bạn có thể liên hệ với tổ chức hỗ trợ để yêu cầu can thiệp hoặc tìm công ty mới. Nhớ rằng: nếu bạn bị bắt nạt hay bị chửi sỉ nhục, đó là hành động vi phạm luật lao động và bạn có quyền báo cáo.
Các bước cần làm:
- Nếu mất ngủ hoặc căng thẳng quá, đi khám bệnh viện ngay để xin tư vấn và thuốc ngủ nếu cần
- Liên hệ với tổ chức hỗ trợ (shien hoặc nghiệp đoàn) để báo cáo tình hình bị chèn ép và chửi mắng
- Ghi lại những lần bị bắt nạt: ngày giờ, ai chửi, nội dung (làm bằng chứng)
- Nếu công ty tiếp tục hành động không phải, yêu cầu shien can thiệp hoặc giúp tìm công ty mới
- Nếu cảm thấy an toàn bị đe dọa, liên hệ cảnh sát hoặc tổ chức hỗ trợ đặc biệt về lạm dụng
Đang làm việc ở công ty Nhật chỉ có mình là người Việt, bị sếp bắt nạt và buộc phải tự lặp lại câu tiếng Nhật 'なにもできないばかひとです' (tôi là người ngu dốt không biết làm gì) nhiều lần cho đến khi nói đủ — việc này có phải bắt nạt (harrassment) không?
Đây là hành vi bắt nạt rõ ràng. Em nên liên hệ với tổ chức hỗ trợ di dân, cung cấp đoạn ghi âm em có để họ can thiệp. Tổ chức sẽ yêu cầu công ty xin lỗi và cải tiến thái độ. Nếu công ty không hợp tác, em có thể báo cáo lên sở lao động hoặc tìm luật sư để bảo vệ quyền lợi ạ
Các bước cần làm:
- Thu thập chứng cứ (ghi âm, nhật ký thời gian/ngày)
- Liên hệ tổ chức hỗ trợ di dân với đoạn ghi âm
- Chờ tổ chức can thiệp với công ty
- Nếu công ty không hợp tác, báo lên sở lao động hoặc tìm luật sư
Nơi hỗ trợ
Cần tư vấn cụ thể hơn cho trường hợp của bạn?
Chat với tư vấn viên VAWORK