Hello Work (ハローワーク) cho người nước ngoài: Tìm việc, trợ cấp thất nghiệp và đào tạo

Liên hệ trực tiếp Hello Work (ハローワーク) — đây là cách nhanh nhất. Em có thể:

1. **Gọi điện hoặc lên trực tiếp Hello Work** gần nhất và nói rõ hoàn cảnh. Hello Work sẽ liên lạc với công ty haken để đòi giấy tờ. Thường chỉ mất từ 3-7 ngày là công ty sẽ gửi giấy tờ về. Nếu em đang ở Việt Nam, em vẫn có thể gọi từ xa.
2. **Liên hệ Sở Giám sát Lao động (労働局 - Rodo-kyoku)**: Anh Tokyo chia sẻ Hello Work sẽ chỉ đạo em đến đây nếu cần. Sở Giám sát Lao động có quyền bắt công ty phải trả giấy tờ.
3. **Giấy tờ gensen (源泉徴収票)**: Đặc biệt quan trọng nếu em muốn giảm tiền bảo hiểm y tế hoặc xin trợ cấp thất nghiệp. Hello Work sẽ cấp giấy chứng nhận đang xin bảo hiểm thất nghiệp nếu em cần.
4. **Bảng lương (給与明細)**: Nếu công ty haken từ chối, yêu cầu Hello Work hoặc Sở Giám sát Lao động can thiệp.

Trường hợp của em: nếu công ty chây cối, lên Hello Work ngay. Một người từng xin giấy tờ từ công ty quậy cũng lấy được sau khi nộp trình báo.

Bạn nên làm theo thứ tự này:

1. **Báo cáo đến Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động** (ハローワーク / Hello Work) gần nhất. Họ sẽ giúp bạn lấy giấy tờ cần thiết để xin visa.
2. **Đồng thời xin trợ cấp thất nghiệp (失業保険)** tại Hello Work.
3. **Hello Work sẽ hỗ trợ**:

• Lấy các giấy tờ từ công ty
• Giới thiệu việc làm mới phù hợp với năng lực của bạn

**Về ngôn ngữ**: Hello Work có hỗ trợ tiếng Việt, hoặc bạn có thể sử dụng Google Dịch để giao tiếp.

**Nếu cần hỗ trợ pháp lý phức tạp**: Bạn có thể nhờ luật sư, nhưng với trường hợp đơn giản như này (công ty không gửi giấy tờ), Google Translate cũng đủ để tự trình bày đơn kiến nghị.

Trước tiên, kiểm tra xem công ty cũ có cấp giấy chứng nhận lệnh thôi việc (離職票 / risshoku ken) không. Nếu công ty cũ không cấp bất kỳ giấy gì, bạn hãy đến Hello Work (trung tâm việc làm quốc gia) ngay. Tại đó bạn báo không nhận được 離職票, Hello Work sẽ giúp bạn lấy lại. 離職票 được cấp bởi Hello Work khi công ty cũ không cung cấp. Nếu bạn cần chứng chỉ lệnh thôi việc (退職証明書 / taishoku shomei sho), bạn có thể xin từ Sở giám sát tiêu chuẩn lao động. Nếu cần chứng chỉ thuế (gensen choshu todoke), hãy liên hệ Cục Thuế. Ngoài ra, bạn cũng có thể lấy chứng chỉ từ hộ khẩu (jyuminhyo) với mã số Mynumber để thay thế — điều này cũng được các công ty chấp nhận.

Không, công ty không cần phải xác nhận gì với Hello Work mới cấp giấy 離職票 (giấy chứng nhận kết thúc hợp đồng) cho bạn. Đây là giấy tờ của công ty, không phải của Hello Work. Nếu bạn chưa viết đơn xin nghỉ, công ty chưa có quyền cấp giấy này cho bạn — điều đó là tự nhiên.

Nhưng khi quyết định nghỉ việc (hoặc khi công ty sa thải), công ty PHẢI cấp giấy 離職票 cho bạn. Bạn sẽ dùng giấy này để đi đăng ký xin trợ cấp thất nghiệp tại Hello Work.

Phải có 離職票 mới xin được trợ cấp thất nghiệp. Nếu công ty từ chối cấp 離職票, em báo cho HelloWork ở địa chỉ hiện tại mà em đang ký đó, họ sẽ hướng dẫn em tiếp theo nhé. Em không nhất thiết phải chuyển địa chỉ trước — có thể xin ở HelloWork nơi địa chỉ cũ đang ký trong hệ thống.

Em phải đến Hello Work có thẩm quyền chỗ em sống ở, không phải Hello Work khác. Nếu có Hello Work gần nhà nhưng lại thuộc quận khác, em vẫn phải đến Hello Work đúng khu em sống — đó là quy định của Hello Work để quản lý hồ sơ đúng theo địa bàn cư trú.

Công ty vi phạm quy định — quy luật Nhật Bản bắt buộc công ty cấp giấy gensen trong vòng 1 tháng kể từ khi người lao động nghỉ việc. Cách giải quyết:

1. **Yêu cầu Hello Work can thiệp** — gọi Hello Work (Trung tâm tuyển dụng công cộng) để họ:

• Liên hệ công ty yêu cầu cấp giấy gensen ngay
• Nhắc nhở công ty về quy định pháp luật
• Giúp bạn miễn phí

1. **Nếu Hello Work can thiệp mà công ty vẫn không gửi** — liên hệ lại Hello Work để tiếp tục theo dõi.
2. **Để gia hạn visa sớm** — nếu đã chờ khá lâu (1 tháng rưỡi là quá):

• Mang giấy tờ khác chứng minh quá trình làm việc (hợp đồng, bảng lương, email công ty...)
• Lên sở nhập cư (immigration office) hỏi có thể dùng bằng chứng nào thay thế giấy gensen
• Giải thích tình huống để xin gia hạn tạm thời (provisional extension)

**Lưu ý:** Đừng chờ quá lâu vì visa sắp hết — chủ động liên hệ Hello Work ngay.