Khai thuế cuối năm (確定申告) tại Nhật: Hướng dẫn cho người lao động Việt Nam

Được em ơi. Bạn có thể tự nộp khai báo thuế (年末調整 hay 確定申告). Nếu không có người phụ thuộc, thuế thu nhập đã bị trừ sẽ không được điều chỉnh lại, nhưng bạn vẫn phải đóng thuế thị dân (市民税) năm sau khoảng 13-14 triệu yên.

Bạn có thể:

1. Xem video hướng dẫn trên mạng rồi tự làm
2. Lên sở thuế địa phương để được hướng dẫn (thường cần hẹn trước)
3. Nhờ dịch vụ làm hộ (có phí)

Thời gian nộp: cuối tháng 1 là bắt đầu được rồi.

Nếu giấy gensen (biên lai khấu trừ thuế) là chính xác thì bạn có thể tự làm kakuteishinkoku (khai thuế cá nhân). Khi làm kakuteishinkoku, dữ liệu sẽ được điều chỉnh theo giấy gensen và Sở tài chính sẽ xử lý dựa trên số tiền chính xác. Nếu công ty báo lên Sở cao hơn gensen, có thể họ đã dùng phần lương tiền mặt của người khác để báo vào thu nhập của bạn. Bạn cũng có thể làm 住民税申告 (khai thuế cư dân) để sửa lại số tiền. Nếu công ty từ chối sửa lại, bạn vẫn có thể tự khai lại số liệu chính xác mà không cần sự đồng ý của công ty.

Được rồi em. Em tự đi khai thuế ở cục thuế đi nhé. Không sao đâu, vì bảng lương cũng không trừ thuế gì cả, chỉ trừ tiền nhà thôi. Em đi khai thuế rồi đóng bù là không sao.

Vấn đề không đóng thuế sẽ có ảnh hưởng đến gia hạn visa. Khi Nyukan kiểm tra, họ sẽ yêu cầu bảng lương chính thức (給与明細) và sổ ghi danh người lao động (雇用契約). Nếu công ty trả lương tay (no trong 給与, chứng minh) mà không đóng thuế, đây là vi phạm luật thuế của Nhật Bản. Bạn cần yêu cầu công ty chuyển sang trả lương thẻ (銀行振込) và đóng thuế từ tháng này trở đi. Nếu công ty từ chối, bạn có thể liên hệ Sở thuế địa phương (税務署) để báo cáo.

Được hoàn toàn, em tự làm hoàn thuế được nhé. Nếu tiếng Nhật tốt thì làm online, không thì mang giấy tờ cá nhân, giấy chuyển tiền gửi tiết kiệm, tờ gensen (nếu có), và giấy chứng minh quan hệ với người thân lên sở thuế gần nhất, nói là kakutei shinkoku (確定申告), thì họ hướng dẫn giúp em làm. Nếu muốn được giảm thuế từ tháng 6 thì cuối tháng 3 là deadline, không được quá.

Khi chuyển công ty giữa năm (tháng 11), có hai con đường để hoàn thuế:

**Con đường 1 — Nhanh hơn: Nộp gensen cho công ty mới làm 年末調整**

• Xin **源泉徴収票 (gensen choushu hyou)** từ công ty cũ càng sớm càng tốt.
• Nộp tờ gensen đó cho bộ phận kế toán/HR của công ty mới trước deadline 年末調整 (thường cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12).
• Công ty mới sẽ tổng hợp thu nhập cả năm và tính lại thuế — nếu bị trừ dư thì sẽ được hoàn vào lương tháng 12.

**Con đường 2 — Nếu bỏ lỡ deadline: Tự khai 確定申告**

• Nếu không kịp nộp gensen cho công ty mới, hoặc công ty mới không làm 年末調整, thì tự làm 確定申告.
• Thời điểm: từ tháng 1 đến tháng 3 năm sau (ví dụ tháng 1–3/2027 cho thu nhập năm 2026).
• Mang gensen từ cả hai công ty đến cục thuế (税務署) hoặc làm online qua e-Tax.

**Lưu ý:** Có được hoàn thuế hay không tùy vào việc thuế bị trừ nhiều hay ít hơn thực tế. Chuyển công ty giữa năm thường bị trừ thiếu hoặc dư nên hầu hết đều được hoàn một phần.

Không, công ty chỉ làm hoàn thuế cho năm hiện tại thôi. Năm ngoái là quá khứ rồi, công ty sẽ không làm cho em. Để được giảm trừ cho năm ngoái, em phải tự làm thủ tục kakuteishinkoku (確定申告) cho năm đó. Dù là giảm trừ cho 1 người cũng sẽ giảm được nhiều thuế. Nên làm thủ tục riêng cho năm quá khứ này để không bị mất tiền.