Khai thuế cuối năm (確定申告) tại Nhật: Hướng dẫn cho người lao động Việt Nam

Được rồi em. Em tự đi khai thuế ở cục thuế đi nhé. Không sao đâu, vì bảng lương cũng không trừ thuế gì cả, chỉ trừ tiền nhà thôi. Em đi khai thuế rồi đóng bù là không sao.

Vấn đề không đóng thuế sẽ có ảnh hưởng đến gia hạn visa. Khi Nyukan kiểm tra, họ sẽ yêu cầu bảng lương chính thức (給与明細) và sổ ghi danh người lao động (雇用契約). Nếu công ty trả lương tay (no trong 給与, chứng minh) mà không đóng thuế, đây là vi phạm luật thuế của Nhật Bản. Bạn cần yêu cầu công ty chuyển sang trả lương thẻ (銀行振込) và đóng thuế từ tháng này trở đi. Nếu công ty từ chối, bạn có thể liên hệ Sở thuế địa phương (税務署) để báo cáo.

Cty phải cấp giấy gensen trong vòng 1 tháng từ khi em nghỉ việc. Nếu quá 1 tháng rồi vẫn chưa được cấp, em đi Cục Thuế (Sở Thuế) của tỉnh em từng làm việc và báo tên công ty. Khi em báo với Cục Thuế:

1. Họ sẽ cấp giấy gensen cho em
2. Họ cũng sẽ gọi và đe dọa (nghi ý: "khuyến cáo") công ty cung cấp gensen cho em

Cty sẽ phải cấp nếu Cục Thuế can thiệp. Em cũng có thể yêu cầu shien (tổ chức hỗ trợ) liên hệ cty thay em. Nhưng cách nhanh nhất là đi Cục Thuế.

Bạn làm thủ tục 確定申告 (kakutei shinkoku) tại cục thuế (税務署) gần nơi ở nhé.

Thời điểm làm:

Bình thường khai thuế từ tháng 2 đến tháng 3 năm sau, nhưng nếu về nước trước đó thì phải làm trước khi xuất cảnh.

Giấy tờ cần chuẩn bị:

• 源泉徴収票 (gensen choushu hyou) — bảng tóm tắt thuế đã khấu trừ từ công ty
• Thẻ ngoại kiều (在留カード)
• Con dấu hoặc chữ ký

Nhận tiền hoàn thuế:

Tiền hoàn thuế sẽ chuyển vào tài khoản ngân hàng Nhật, nên phải có tài khoản còn hoạt động. Nếu không có tài khoản hoặc sắp đóng tài khoản, có thể chỉ định người đại diện thuế (納税管理人 - nouzei kanrinin) ở lại Nhật thay mặt nhận tiền sau khi bạn về nước. Người đại diện có thể là người quen, đồng nghiệp người Nhật, hoặc công ty dịch vụ.

Trường hợp đặc biệt — còn làm đến gần cuối năm:

Nếu rời Nhật trước 31/12 nhưng vẫn còn làm đến gần cuối năm, công ty có thể làm 年末調整 (nenmatsu chousei) khấu trừ thuế cuối năm luôn cho bạn. Trường hợp đã nghỉ việc rồi thì phải tự làm 確定申告.

Nên đến 税務署 sớm vì gần mùa khai thuế thì đông lắm.

Được hoàn lại một phần, nhưng không phải hết tiền thuế bạn đã đóng. Lương 230,000¥/tháng thì thuế thu nhập bình thường không đến 30,300¥/tháng. Để lấy hết tiền thừa, bạn phải gửi tiền về nước và thực hiện kakutei shinkoku (khai thuế chi tiết) để lấy lại. Tuy nhiên, thuế bạn đóng này vô cùng cao so với lương thực tế — nên xem lại công ty của bạn, vì những công ty hợp pháp không đóng 30,300¥/tháng được. Nếu bạn tự làm kakutei shinkoku, bạn sẽ được hoàn lại phần thuế thừa, nhưng số tiền không nhiều như 363,600¥ đâu. Hãy giữ hết tất cả bảng lương để đối chiếu với phiếu tính thuế (gensen) của công ty khi nộp tờ khai thuế.

Công ty có bắt buộc phải cấp giấy gensen cho bạn trong vòng 1 tháng kể từ khi bạn nghỉ việc. Nếu công ty từ chối, bạn có thể: 1) Ra shiyakusho (UBND thành phố) để thông báo hoàn cảnh, họ có thể giúp bạn cấp chứng nhận hoặc liên hệ công ty; 2) Ra cục thuế (税務署) để báo cáo công ty không cấp gensen, họ sẽ can thiệp; 3) Liên hệ Hellowork (sở giám sát lao động) để yêu cầu trợ giúp — họ có thể liên hệ công ty bắt buộc gửi giấy. Nhớ mang theo giấy tờ tùy thân, tên, và địa chỉ công ty cũ khi đi.

Em không cần lo đâu ạ. Khi hoàn thuế về 0 thì tất nhiên không có giấy 納税 (nozei, chứng minh nộp thuế). Giấy 課税 (kazei, chứng minh tính thuế) đã ghi rõ là 非課税 (không phát sinh thuế) — cây công ty nào cũng hiểu chứ không phát sinh thuế thì không có 納税. Em chỉ cần xin giấy 課税 của năm gần nhất là đủ để xin visa gia hạn rồi. Nếu cty yêu cầu, em trình bày lý do: em được miễn giảm thuế nên không nộp, tất nhiên không có chứng minh nộp thuế. Cty phải hiểu.